Bugun...
İŞ DAVALARINDA ZORUNLU ARABULUCULUK


Av. Erdoğan Kaya
 
 

01.01.2018 tarihi itibariyle  bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren

alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalardan önce arabulucuya başvurulması
zorunlu hale getirilmiştir 1 .
Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için arabuluculuğa ilişkin kısa bir açıklama yapmak
yerinde olacaktır.
ARABULUCU KİMDİR?
Arabulucu; sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak
amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini
kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren,
tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması halinde çözüm önerisi de getirebilen 2 ,
uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişidir 3 .
Şu hususu belirtmek gerekir ki arabuluculuk Ülkemizde ilk kez uygulanmamakta olup,
konuya ilişkin düzenleme 22.06.2012 tarihinde yayımlanan 6325 sayılı “Hukuk
Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu” ile getirilmiştir. Bu doğrultuda 2012 yılında da
“Arabuluculuk Daire Başkanlığı” kurulmuş olup, hali hazırda faaliyetlerini yürütmektedir.
Arabuluculuk ile hukuk uyuşmazlıklarına mahkemeye gidilmeksizin daha hızlı, tarafların
iradelerine dayalı çözüm yolları bulunması ve bu yolla toplumsal uzlaşının sağlanmasının
kolaylaştırılması ile birlikte mahkemelerin iş yükünün de azaltılması amaçlanmaktadır.
Ancak arabuluculuk uygulamasına ilişkin düzenleme yürürlüğe gireli çok kısa bir süre de
olmamasına karşın uyuşmazlıkların çözümünde çok da yeterli düzeyde uygulanamamıştır.
Özellikle hukuk uyuşmazlıklarının içerisinde önemli bir sayıda olan işçi-işveren
uyuşmazlıklarının çözümünde arabuluculuk uygulaması çok yetersiz düzeyde kalmıştır. Bu da
tarafların-özellikle de işçilerin- arabuluculuğa ilişkin bilgisinin olmaması, arabuluculuk
sürecine kuşkuyla yaklaşılması vb. sebeplere dayanmaktadır.
HANGİ UYUŞMAZLIKLAR ZORUNLU ARABULUCULUK
KAPSAMINDADIR?
Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile
işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması zorunludur 4 .
1 Konuya ilişkin düzenleme getiren 7036 sayılı “İş Mahkemeleri Kanunu” 25.10.2017 tarihinde yayımlanmıştır.
Arabuluculuğa ilişkin düzenleme ise Kanunun 3 üncü maddesiyle getirilmiştir. Kanunun yürürlüğüne ilişkin
düzenleme ise 38 inci maddede getirilmiştir. Ve ilgili yürürlük maddesinde arabuluculuğa ilişkin düzenleme
içeren 3 üncü maddenin 01.01.2018`de yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
2 “Arabulucunun, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması halinde çözüm önerisi de getirebilmesi
imkânı 7036 s. Kanunun 17 nci maddesi ile getirilmiştir.
4 7036 s. Kanun md. 3/1.

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla
ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında ise arabulucuya başvurma zorunluluğu yoktur 5 .
SGK`NIN TARAF OLDUĞU DAVALARDA ARABULUCUYA BAŞVURULMASI
GEREKİR Mİ?
SGK`nın taraf olduğu davalarda(işveren olarak taraf olduğu davalar hariç), arabulucuya
başvurma zorunluluğu söz konusu değildir. Ancak hizmet tespit davası haricindeki davalarda
SGK`ya başvurma zorunluluğu bulunmaktadır 6 .
ARABULUCULUK SÜRECİNE İLİŞKİN BAŞVURU NEREYE YAPILIR?
Başvuru karşı tarafın, karşı taraf birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerindeki
veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde
ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır 7 .
Arabulucu, komisyon başkanlıklarına bildirilen listeden büro tarafından belirlenir. Ancak
tarafların listede yer alan herhangi bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde bu arabulucu
görevlendirilir 8 .
ARABULUCULUK SÜRECİ NE KADAR SÜREDE SONUÇLANDIRILIR?
Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde
sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hallerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta uzatılabilir 9 .
ARABULUCULUK SÜRECİNDE ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ
SÜRELER İŞLER Mİ?
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen
sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez 10 .
GEÇERLİ BİR NEDEN OLMAKSIZIN ARABULUCULUK FAALİYETİNE
KATILMAMANIN BİR YAPTIRIMI VAR MIDIR?
Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması
sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son
tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama
giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.

5 7036 s. Kanun md. 3/3.
6 7036 s. Kanun md. 4.
7 7036 s. Kanun md. 3/5.
8 7036 s. Kanun md. 3/6.
9 7036 s. Kanun md. 3/10.
10 7036 s. Kanun md. 3/17.

Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti
üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır 11
.
ARABULUCUYA BAŞVURMADAN DAVA AÇILMASI HALİNDE NASIL BİR
USUL İZLENİR?
Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın
aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek
zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir
haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden
reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava
dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.
Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem
yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir 12 .

İŞE İADE TALEPLERİNDE NE KADAR SÜREDE ARABULUCUYA
BAŞVURMAK GEREKLİDİR?
İşe iade taleplerinin kısa süre içerisinde ileri sürülmesi gerektiğinden ve bu sürenin hak
düşürücü nitelikte olması nedeniyle burada arabulucuya başvuru süresi oldukça önem arz
etmektedir. İşe iade taleplerinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde
arabulucuya başvurmak gereklidir 13 .
İŞE TALEPLERİNDE ARABULUCULUK AŞAMASINDA ANLAŞILAMAMASI
HALİNDE NE KADAR SÜREDE DAVA AÇMAK GEREKLİDİR?
Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın
düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir 14 . 
Av. Erdoğan KAYA
İletişim adresi: www.gurselavukatlik.com

11 7036 s. Kanun md. 3/12.
12 7036 s. Kanun md. 3/2.
13 4857 s. İş Kanunu md. 20.
14 4857 s. İş Kanunu md. 20.



Bu yazı 114 defa okunmuştur.

YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
SON YORUMLANANLAR HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNDEMDEN BAŞLIKLAR
YUKARI