TEMA Vakfı, Paydaş ve Üreticileri Bu Sefer de Zeytinlik Alanlarda Yeşil Gübreleme Uygulamalarının Yaygınlaştırılması İçin Bir Araya Getirdi.
 
 
TEMA Vakfı’nın Bağışçısı Turan Demiraslan’ın katkılarıyla Akhisar Belediyesi, Akhisar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Akhisar Ziraat Odası İşbirliği ile yürütmekte olduğu “Zeytinlik Alanlarda Yeşil Gübreleme Uygulamalarının Yaygınlaştırılması: Akhisar Örneği Projesi” kapsamında Dingiller mahallesinde önder çiftçi Nafiz TÜRKER’’e ait uygulama yapılan zeytinlikte yoğun ilgi gören başarılı bir bahçe günü etkinliği gerçekleştirildi.
 
Bahçe günü etkinliğine Akhisar Belediye Başkan Yardımcısı Hasan UMUTLU, Akhisar İlçe Tarım ve Orman Müdürü Mustafa TASIN, TEMA Vakfı Orman Kırsal Kalkınma Bölüm Başkanı Dr. Ferhat TAZE ve Akhisar Ziraat Odası Danışmanı Sait KAYA ilgili teknik elemanlar, muhtarlar olmak üzere Akhisar’lı zeytin üreticileri katılım sağladı. Bahçe gününde kurumların temsilcileri çalışmanın önemine değinirken, TEMA Vakfı Kıdemli Proje Koordinatörü Dr. Sami SÜZER yeşil gübreleme kapsamında bahçelerde yapılan çalışmalar ve özellikle son yıllarda şiddeti ve etkileri daha da artan kuraklık riskine karşı yeşil gübreleme yapılmasının önemine ve bölgede 4 yıldır devam ettikleri uygulamaların artık yaygınlaşması yönünde çalışmalar yaptıklarını belirttiler.
 
Ülkemizde iklim değişikliği ve tarımsal kuraklığın neden olduğu olumsuz etkilerin azaltılmasında toprak organik madde miktarının artırılması büyük önem taşıyor. İdeal bir tarım toprağında en az %3, ideal de %5 olması gereken tarım topraklarında gerek Akhisar gerekse tüm Türkiye topraklarının nerdeyse tamamına yakınında %3’ün altında olduğu belirtilmiştir. Tarım topraklarında organik madde miktarını doğal yöntemlerle artırmanın yollarından birinin de yeşil gübreleme olduğu belirtilmiştir.
 
TEMA Vakfı, Akhisar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Akhisar Belediyesi ile Akhisar Ziraat Odası iş birliğinde yürütülen zeytinlik alanlarda örtü bitkisi yetiştiriciliği ile yeşil gübreleme çalışmaları Akhisar ilçesinde yoğun zeytin tarımı yapılan Zeytinliova, Dereköy, Ballıca, Musalar, Dingiller, Sabancılar, Tütenli, Sakarkaya, Yenice ve Yenidoğan mahallelerinde bulunan 10 adet zeytin bahçesinde yürütülmektedir. Projede zeytin sıra aralarında baklagil cinsi yem bitkileri yetiştiriciliği ile toprağın organik madde miktarının artırılması, sıra aralarında erozyonun önlenmesi, havanın azotunun toprağa fikse edilmesi (bağlanması) ve hayvancılık yapan üreticiler için kaba yem üretiminin desteklenmesi amaçlanmıştır.
 
Son yıllarda etkileri artan iklim değişikliği nedeniyle görülen kuraklıklar, tarımsal üretimi doğrudan tehdit ediyor. Azalan yağmur ve kar gibi doğal yağışlar sonucunda kuru tarım yapılan yerlerde toprağın su depolama kapasitesinin artırılması hayati önem taşıyor. İklim değişikliğine karşı tarım arazilerinin sahip olduğu toprak organik maddesi ise bu noktada kritik bir öneme sahip. Organik maddece zengin topraklar sünger gibi davranarak suyun toprak bünyesinde tutulmasını sağlıyor, toprağın yapısını iyileştirerek biyolojik aktivitesini ve erozyona karşı direncini artırıyor. Toprak organik madde oranındaki her %1’lik artış, 1 dekar alanda yaklaşık 23 ton daha fazla su tutabilme potansiyeli anlamına geliyor. Projede uygulanan yeşil gübreleme yöntemi kapsamında yetiştirilen örtü bitkileri, köklerinde bulunan azot bağlayıcı bakteriler sayesinde havadaki serbest azotu toprağa kazandırıyor. Aynı zamanda toprağın derinliklerinden aldıkları besin maddeleriyle üst toprağın zenginleşmesine katkı sağlıyor.
 
Yeşil gübreleme uygulaması, dekar başına 12 kg hesabıyla bir baklagil yem bitkisi ile buğdaygillerden birinin örneğin 1/4 oranında 3 kg arpa karışımı tohumluklarının sonbaharda zeytin hasadından sonra toprağa mibzerle veya saçarak ekilmesi ve ilkbaharda Nisan ayı içerisinde de çiçeklenmenin %15-25 başlangıcında toprağa karıştırılması veya hayvan beslenmesinde kullanılmak üzere yeşil ve kuru ot olarak baklagil bitkililerinde alttan birkaç baklanın görüldüğü dönemde biçilip balya yapıldıktan sonra geri kalan anızın işlenmesi yöntemiyle yapılmaktadır.
               
Tarım alanlarında yeşil gübreleme yapılarak, toprakların erozyona karşı korunması, organik madde miktarının artması ile birlikte toprağın fiziksel ve kimyasal yönden ıslahı, su tutma kapasitesinin artırılması, toprak içi biyolojik aktivitenin iyileştirilmesi, havada bulunan azotunun toprağa bağlanması ile kimyasal gübre kullanımının azaltılması, sera gazı oluşumu ile küresel ısınmaya neden olan havadaki karbondioksit gazını toprak altında tutarak karbon ayak izinin azaltılması, ihtiyaç halinde kimyasal gübre yerine organomineral gübre kullanımı, hayvancılık ile uğraşan üreticiler için de arzu edilmesi halinde yeşil gübre olarak yetiştiriciliği yapılan baklagil yem bitkisinin bir kısmının biçilerek kaba yem olarak kullanılması, böylece üreticilerin kaba yem maliyetlerinin de azaltılması hedeflenmiştir.
 
2025 yılı sonunda birinci fazını tamamlayarak ikinci 2. fazına başlanan projenin ilk fazında yeşil gübreleme uygulaması yapılan zeytinliklerden alınan toprak örneklerinde yapılan analiz sonuçlarına göre, 12 bahçenin ortalama olarak toprak organik madde oranı, 2021 ile 2025 yılları arasında 4 4 yılda %1,08’den %1,73’e yükselerek önemli bir artış göstermiştir. Proje kapsamında uygulama yapılan köy ve mahallelerde yürütülen eğitim çalışmaları ile 600’den fazla üreticiye ulaşılmıştır. Eğitim çalışmalarına devam edilmektedir.