PREVEZE DENİZ SAVAŞI
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
İsmail Gürol Uğurlu

İsmail Gürol Uğurlu

PREVEZE DENİZ SAVAŞI

04 Ekim 2017 - 17:41

Preveze Deniz Savaşı, 28 Eylül 1538 tarihinde Yunanistan’ın kuzeybatısındaki Preveze’de Osmanlı
Donanması ve Papa III. Paulus’ün çabalarıyla bir araya gelen Haçlı donanması arasında gerçekleşen
deniz muharebesi. Barbaros Hayreddin Paşakomutasındaki Osmanlı Donanması, Amiral Andrea
Doriakomutasındaki Haçlı Donanması’nı imha etti. Bu deniz muharebesi sonucunda Akdeniz’de
Osmanlı Donanması’na karşı koyabilecek bir donanma kalmadı ve Türk hakimiyeti başlamış oldu.

1537’de, büyük bir Osmanlı donanmasını komuta eden Barbaros Hayreddin Paşa; Venediklilerden Ege
ve Yunan denizlerinde bulunan Sire, Egine, Aniye, Bara, İstendil, Kerpe, Kaşot (Çoban) ve
Nakşaadalarını alarak Nakşa Dükalığı’nı Osmanlı topraklarına kattı. Daha sonra yine Venediklilerin
elinde bulunan Korfu Adası’nı kuşattı ve o sıralar İspanyol toprağı olan İtalyan çizmesinin güney
ucundaki Calabria sahillerini tahrip etti.Bu tehdit üzerine Papa III. Paulus şubat 1538’de, Barbaros
Hayreddin Paşa’yı durdurmak için İspanyol İmparatorluğu, Venedik Cumhuriyeti, Ceneviz
Cumhuriyeti, Papalık Devleti ve Malta Şövalyeleri kuvvetlerinden Kutsal İttifak adını verdiği bir
Haçlıdonanması oluşturmayı başardı.

Barbaros Hayreddin Paşa’nın komutası altında 122 kadırga ve galyot ile 12.000 levent vardı. Kutsal
Birlik donanması ise 112 kadırga, 50 kalyon ve 140 barka olmak üzere 300 küsür parça idi ve 60.000
askeri taşıyordu. Haçlı donanmasının kumandanı, o sıralar Kutsal Roma Cermen İmparatoru Şarlken’in
hizmetinde olan Cenevizli Amiral Andrea Doria idi.

 

 

Kutsal Birlik donanması Korfu Adası yakınlarında bir araya geldi. Amiral Marco Grimani komutasındaki
Papalık filosu ve Vincenzo Capello komutasındaki Venedik filosu ilk gelenlerdi. 22 Eylül 1538’de de
Andrea Doria beraberindeki İspanyol-Ceneviz filosu ile onlara katıldı.Doria varmadan önce Grimani,
birlikleri Preveze Kalesi yakınlarında karaya çıkarmayı denedi. Ancak Osmanlı kuvvetleriyle peş peşe
birkaç defa karşılaşarak kayıp vermesi üzerine Korfu’ya çekildi. O esnada Barbaros hala Ege’deki
İstanköy Adasındaydı. Ancak o da Osmanlı donanmasının geri kalanıyla birlikte demir aldı ve yolu
üzerindeki Kefalonya Adasını ele geçirdikten sonra Preveze’ye vardı.Sinan Reis, Barbaros Hayreddin
Paşa’ya askerleri Narda Körfezi’nin girişinde bulunan ve Preveze’ye yakın bir konuma sahip olan
Actium’a yerleştirme önerisinde bulundu. Barbaros ilkin bu fikre karşı çıksa da, daha sonra bu
hamlenin Türk zaferini garanti altına alacağı anlaşıldı. Actium’daki kaleyi tutan Türk askerleri

Barbaros’un filosunu topçu ateşiyle desteklerken Doria’yı da gemilerini sahilden uzakta tutmaya
zorlayacaktı.

Preveze Deniz Muharebesi'nde donanma dizilişleri

Haçlıların zafer elde edebilmeleri için Actium’a asker çıkarmaları gerekiyordu. Ancak Grimani’nin
giriştiği ilk hücumda geri püskürtülmesinden sonra Doria, karada da bir bozgun yaşamaktan
korkuyordu. 25 ve 26 Eylül’de iki kez daha, ancak bu sefer Actium’un tam karşısındaki Preveze
Kalesi’ni hedefleyerek, askerlerini karaya çıkarma girişiminde bulunan Haçlılar, Murat Reis tarafından
geri püskürtüldü.

Ters bir rüzgarın onları Türklerin bulunduğu kıyılara sürüklemesinden korkan Doria’nın gemilerini
sahilden epey uzakta tutması Barbaros Hayreddin Paşa’ya avantaj sağlıyordu. Bu duruma düşmek
istemeyen Doria, 27 Eylül’ü 28 Eylül’e bağlayan gece 30 mil güneye hareket etti ve rüzgar dindiğinde
Lefkada Adası yakınlarındaki Sessola’ya demirledi. O gece Doria ve komutanları ellerindeki en iyi
seçeneğin İnebahtı’ya doğru bir saldırı düzenlemek ve Barbaros’u savaşmaya zorlamak olduğuna
karar verdiler.

 


Muharebe

Şafak sökerken Türklerin üzerilerine doğru geldiğini gören Doria çok şaşırmıştı. Barbaros Hayreddin
Paşa da demir alıp güneye ilerlemişti. Turgut Reis 6 büyük galyotla beraberdi ve sol kanat kıyıya iyice
sokulmuştu. Sayıca az Osmanlı kuvvetlerinden böylesine cesur bir saldırı beklemeyen Doria, Grimani
ve Capello’nun baskılarına rağmen, ancak 3 saat sonra demir almak ve savaşa hazır olmak için emir
verebildi.

İki donanma nihayet 28 Eylül 1538’de, Narda Körfezi’nde, Preveze açıklarında birbirlerine karşı
pozisyon aldı.

Rüzgarın olmaması Doria’nın zararınaydı. Muazzam silahlara sahip Venedikli devasa sancak gemisi
Galeone di Venezia rüzgarsızlık yüzünden kıyıdan 4, Sessola’dan 10 mil açıkta hareketsiz kalmıştı.
Haçlı gemileri Galeone di Venezia’nın yardımına koşmak için çabalarken, Osmanlı kadırgaları
tarafından etrafı sarılan gemi, saatlerce süren çetin bir çarpışmada Osmanlı gemilerine epey hasar
verse de ele geçirilmekten kurtulamadı.

Nihayet rüzgar esmeye başladığında Haçlı donanması harekete geçti. Doria ilk olarak Türkleri denize
çekmek üzere tasarlanmış birkaç manevra gerçekleştirdi. Sicilya valisi Ferrante Gonzaga karma
filonun sol kanadını, Malta Şövalyeleri sağ kanadını tutuyordu. Doria en hızlı kadırgalarından dört
tanesini Gonzaga ve Malta Şövalyeleri’nin arasına, ön merkez cepheye yerleşmiş olan yeğeni Giovanni
Andrea Doria’nın komutasına verdi. Doria’nın kadırgalarıysa onların arkasında, Grimani ve
Capello’nun yönetimindeki Papalık ve Venedik kadırgalarının ise önünde uzun bir hat oluşturacak
biçimde yerleşmişti. En arkada ise Alessandro Condalmiero (Bondumier) komutasındaki Venedik
kalyonları ile Francesco Doria komutasındaki İspanyol-Portekiz- Ceneviz kalyonları barkalar ve destek
gemileriyle birlikte konuşlandırılmıştı.

Osmanlı donanması Y şeklinde bir dizilişe sahipti. Barbaros; Sinan Reis, Cafer Reis, Şaban Reis ve oğlu
Hasan Reis (daha sonra Hasan Paşa) ile beraber merkezdeydi. Seydi Ali Reis sol kanada, Salih Reis sağ
kanada komuta ediyordu.

İsmail Gürol Uğurlu
İnşaat Yüksek Mühendisi

Bu yazı 1294 defa okunmuştur .